Ticari Sözleşmelerde Arabuluculuk Klozu Nasıl Yazılmalı? (Alanya İş Dünyası İçin Pratik Rehber)

Ticari sözleşmelerde arabuluculuk klozu, uyuşmazlık çıkması hâlinde tarafların mahkemeye gitmeden önce müzakere ve arabuluculuk yolunu denemesini zorunlu kılan veya tavsiye eden düzenlemelerdir. Doğru kurgulanmış bir kloz, zaman ve maliyet avantajı sağlar; ticari ilişkinin sürdürülebilirliğini korur. Alanya’daki KOBİ’ler, oteller, inşaat ve perakende işletmeleri için bu rehber, arabuluculuk klozlarının nasıl yazılacağını, hangi hatalardan kaçınılacağını ve uygulanabilirliği güçlendiren ek maddeleri açıklar.

1) Arabuluculuk Klozunun Amacı

• Hızlı çözüm: Dava öncesi müzakere ve arabuluculukla kısa takvim.

• Maliyet kontrolü: Avans, bilirkişi ve uzun yargılama masraflarından kaçınma.

• Gizlilik: Ticari sır ve itibarın korunması.

• İlişkinin devamı: Uygulanabilir, karşılıklı fayda gözeten uzlaşmalar.

2) İyi Bir Klozun Temel Unsurları

1. Zorunluluk ve sırayla başvuru: Önce müzakere (ör. 15 gün), sonra arabuluculuk; başarısızlık hâlinde dava.

2. Arabulucu seçimi ve yer: Arabulucunun Alanya veya belirlenen başka bir merkezde liste üzerinden seçileceği düzenlenir.

3. Süre: Başvuru, ilk toplantı ve toplam arabuluculuk süresi (ör. 30–45 gün) net olmalı.

4. Gizlilik ve delil yasağı: Oturumlarda paylaşılan teklif/itirafların dava dosyasına taşınamayacağı açıkça yazılmalı.

5. Masraf paylaşımı: Aksi kararlaştırılmadıkça eşit paylaşım; anlaşmada farklı dağılım hükmü konabilir.

6. Yürütmenin durmaması: Sözleşme ifası sürebilir; asgari hizmet/ödeme gibi kesintisiz yükümlülükler korunur.

7. İcraya elverişlilik: Anlaşma metninin ilam niteliğinde (usule uygun) düzenleneceği belirtilir.

3) Örnek Arabuluculuk Klozu (Genel Şablon)

Arabuluculuk Klozu:
Taraflar, işbu sözleşmeden doğan veya buna ilişkin tüm uyuşmazlıklarda öncelikle yetkili kişiler düzeyinde müzakere yolunu deneyeceklerini, müzakerelerin sonuçsuz kalması hâlinde (…/15) gün içinde Alanya arabuluculuk bürosu üzerinden atanacak bir arabulucu nezdinde (…/30) gün süreyle arabuluculuk sürecini yürüteceklerini kabul ederler.
Arabuluculuk oturumları gizlidir; oturumlarda sunulan teklifler ve beyanlar, herhangi bir yargısal süreçte delil olarak ileri sürülemez. Arabuluculuk masrafları, aksine anlaşılmadıkça eşit paylaşılır. Arabuluculukta anlaşmaya varılması hâlinde, anlaşma metni ilam niteliğinde belge oluşturacak şekilde usulüne uygun düzenlenir. Arabuluculuk sürecinde tarafların sözleşmeden doğan asgari ifa yükümlülükleri devam eder.

Uyarı: Bu sadece genel bir şablondur; faaliyet alanınız, sözleşmenin konusu, pazar ve tedarik yapınız dikkate alınarak özelleştirilmelidir.

4) Sektör Bazlı Ek Hükümler (Öneriler)

• Otel–Turizm: Yüksek sezon/erken rezervasyon dönemlerinde hızlandırılmış takvim, konuk memnuniyeti ve marka itibarına ilişkin gizlilik vurgusu.

• İnşaat–Gayrimenkul: Keşif ve teknik bilirkişi masrafının paylaşımı, hakediş ve gecikme cezaları için ara uzlaşı formülleri.

• Perakende–Tedarik: Stok, fiyat güncelleme, termin değişikliklerinde hızlı mutabakat mekanizması.

• Yazılım–SaaS: SLA ihlallerinde önceliklendirilmiş arıza sınıfları, geçici çözüm/kalıcı çözüm süreleri ve kredilendirme modeli.

• E-ticaret–Platform: Pazaryeri satıcı politikalarıyla uyum, içerik kaldırma/itibar koruma prosedürleri ve 5651 çerçevesi.

5) Sık Yapılan Hatalar

• Belirsiz süreler: “Makûl süre” gibi muğlak ifadeler; takvimi somut verin.

• Yer ve yöntem eksikliği: Arabulucunun nasıl belirleneceği yazılmayınca süreç uzar.

• Gizlilik boşluğu: Oturum beyanlarının delil yasağı açık yazılmadığında risk büyür.

• İfa kesintisi: Arabuluculuk sürerken sözleşme tamamen durursa ticari zarar artar; asgari hizmet hükmü ekleyin.

• Çatışan hükümler: Tahkim, yetkili mahkeme ve arabuluculuk maddelerinin birbirine aykırı kurgulanması.

6) Arabuluculuk Öncesi Hazırlık (Checklist)

• Sözleşmenin son hali, ek protokoller, değişiklik kayıtları

• Faturalar, teslim–hizmet tutanakları, yazışmalar (e-posta/WhatsApp)

• Zarar–bedel hesap tabloları, ceza şartı ve temerrüt kayıtları

• Alternatif teklif sınırları (taksit/iskonto/ek hizmet)

• Karar yetkisine sahip temsilci listesi ve toplantı takvimi

7) Neden Aksel Arabulucu & Hukuk Bürosu?

Alanya’daki işletmeler için sektöre özel arabuluculuk klozları hazırlıyor; sözleşme setinizi (satış, hizmet, tedarik, distribütörlük, gizlilik, rekabet etmeme) uyumlu ve tutarlı hale getiriyoruz. Uyuşmazlık doğduğunda hızlı müzakere ve icraya elverişli anlaşma taslaklarıyla operasyonunuzu aksatmadan ilerlemenizi sağlıyoruz.